Titles, abstracts and Nederlandse samenvattingen

Murray S., Shewry M.C., Mudge G.P. & Spray S. 2003. A survey of Manx Shearwaters Puffinus puffinus on Rum, Inner Hebrides in 2001. Atlantic Seabirds 5(3): 89-100

A sample survey of breeding numbers of Manx Shearwaters Puffinus puffinus was carried out on Rum in 2001, based on 658 circular quadrats randomly positioned throughout the colony. All burrows in the quadrats were checked for occupancy during the late incubation period by playing a tape of a male shearwater call at burrow entrances and recording any response. In order to account for non-responding occupants, the estimate of the total number of responding burrows was multiplied by a correction factor of 2.16, derived from a calibration study carried out in 2003. A total population estimate of 76,310 occupied burrows (61,160 - 95,740, 95% CL) resulted. Burrows were also checked visually for signs of occupancy and this suggested a higher total of 119,950 occupied burrows (106,730 - 133,550, 95% CL ). Further study of the response rate at this colony is advisable in order to understand the discrepancy between these findings. The estimate based on visual signs of occupancy is comparable with earlier studies, and little evidence exists to indicate that the colony is decreasing, as was suggested in the 1990s.

INVENTARISATIE VAN NOORDSE PIJLSTORMVOGELS OP RUM, HEBRIDEN, IN 2001

Op het eiland Rum werd in 2001 een steekproefsgewijze inventarisatie van broedende Noordse Pijlstormvogels uitgevoerd met behulp van 658 plots die at random verdeeld waren over de kolonie. Ieder hol in de plots werd laat in het broedseizoen gecontroleerd op de aanwezigheid van vogels door de roep van een mannetje af te spelen bij de ingang en de reactie te registreren. Om te corrigeren voor niet-roepende vogels werd het geschatte totaal vermenigvuldigd met een correctiefactor van 2,16, die in 2003 was verkregen tijdens een calibratiestudie op Rum. Het resultaat was een populatieschatting van 76.310 (95%-betrouwbaarheidsinterval 61.160-95.740, tabel 3). Een visuele controle van de holen leverde een hogere populatieschatting op, nl. 119.950 (95%: 106.730-133.550, tabel 2) schijnbaar bezette holen (AOB). Verder onderzoek naar de response rate in deze kolonie is nodig om het verschil tussen beide schattingen te begrijpen. De visuele schatting is vergelijkbaar met eerder behaalde resultaten. Er zijn geen aanwijzingen voor een afname, zoals in de jaren negentig werd gesuggereerd.

Harris M.P., Wanless S., Murray S., Leitch A. & Wilson L.J. 2003. Counts of Atlantic Puffins Fratercula arctica in the Firth of Forth, south-east Scotland in 2003. Atlantic Seabirds 5(3): 101-110

The numbers of Atlantic Puffins Fratercula arctica breeding at three colonies in the Firth of Forth were estimated in 2003. The Isle of May held 69,300 occupied burrows, making it the largest single colony in Britain and Ireland. This population increased at an average rate of 10.9% per annum between 1970 and 2003. Similarly, numbers on Fidra (1466) increased by an average of 9.5% per annum over the period 1976-2003. In contrast, the count of occupied burrows on Craigleith (12,100) was less than half of the 1999 estimate. This decline appeared to be due to the rapid spread of an alien plant, the tree mallow Lavatera arborea. The geographically distinct population of Atlantic Puffins in east Britain between the Moray Firth and Flamborough Head was estimated at 130,000 occupied burrows in 2003, representing an average rate of increase of 6% per annum over the previous 30 years.

INVENTARISATIE VAN PAPEGAAIDUIKERS IN DE FIRTH OF FORTH, ZUIDOOST-SCHOTLAND, IN 2003

In drie kolonies in de Firth of Forth werden de broedende Papegaaiduikers in 2003 geïnventariseerd. Op het eiland May werden 69.301 bezette nestholen gevonden, waarmee het eiland de grootste kolonie in Groot-Brittannië en Ierland is. Deze populatie nam van 1970 t/m 2003 toe met een jaarlijkse gemiddelde groei van 10,9%. De aantallen op Fidra (1466 holen) groeide in 1976-2003 met een vergelijkbare snelheid, nl. 9,5% per jaar. Op Craigleith bedroeg het aantal bezette holen in 2003 (12.300) minder dan de helft van het in 1999 geschatte aantal. Deze afname lijkt veroorzaakt door de snelle uitbreiding van een exoot, Lavatera arborea. De geografisch te onderscheiden populatie Papegaaiduikers tussen de Moray Firth en Flamborough Head werd in 2003 geschat op 130.000 bezette holen, hetgeen overeenkomt met een jaarlijkse groei van 6% gedurende de afgelopen dertig jaar.

Keyl G.O. 2003. Departure of terns in spring 1999 from Namibia. Atlantic Seabirds 5(3): 111-118

During a study of terns wintering along the Namibian coast in Feb-Apr 1999, departing terns were recorded. Most terns departed in the evening when other terns went to roosts. Departing flocks consisted only of Sandwich Sterna sandvicensis, Common S. hirundo and White-winged Black Chlidonias leucopterus Terns, of which the first two species originate from north-western European breeding grounds. A major drop in roosting numbers occurred from late February onwards and also a decline in body mass of Common and Sandwich Terns was noted during this period, while departure was observed from early March onwards. Even though the observational data are anecdotal, they suggest that the three tern species migrate not only at night, but also that they may well cross at least part of their route in a straight line. The dominant tern migration strategy remains obscure, but time constraints seem an unlikely cause of jump migration. The jump migration strategy might indicate that the number of suitable stop-over sites is limited.

VERTREKKENDE STERNS IN NAMIBIË IN HET VOORJAAR VAN 1999

Ten minste een deel van de in Noordwest-Europa broedende Visdieven Sterna hirundo en Grote Sterns S. sandvicensis overwintert in zuidelijk Afrika. Gedurende een onderzoek in Namibië zijn sterns gevangen en zijn tellingen en andere observaties aan sterns gedaan. Vooral in maart werden tijdens slaapplaatstellingen (figuur 1) wegtrekkende groepjes Grote Sterns, Witvleugelsterns Chlidonias leucopterus en Visdieven gezien. Van lokale sternsoorten (Reuzen- S. caspia, Damara- S. balaenarum en Kuifstern S. bergii) en de op het noordelijk halfrond broedende Zwarte Stern C. niger is deze wegtrek niet waargenomen. Mogelijke aankomst werd tweemaal waargenomen. Vanaf eind februari nam het aantal overnachtende sterns in het gebied sterk af en bleken ook de gemiddelde gewichten af te nemen. Dit laatste zou echter ook verband kunnen houden met een veranderde voedselsituatie. Vermoedelijk is genoemde periode de gebruikelijke wegtrekperiode van sterns uit dit gebied; de afname van gemiddelde gewichten zou dan verklaard kunnen worden doordat de zwaarste vogels wegtrekken. Na deze periode namen de gemiddelde gewichten weer toe. Hoewel het om slechts een handvol waarnemingen gaat wordt duidelijk dat in ieder geval deze drie soorten sterns 's nachts trekken, een weinig bekend fenomeen, maar ook dat het daarmee aannemelijk wordt dat de vogels niet per se de kust volgen om op hun volgende rustplaats te komen. Het is bekend dat er zich aan de West-Afrikaanse kust 's winters en in het vroege voorjaar grote aantallen sterns ophouden. Ondanks de rui in de wintermaanden, die enkele maanden in beslag neemt, lijken ze nauwelijks in tijdnood te komen en hoeven ze zich blijkbaar niet te haasten om in het voorjaar weer tijdig op de kolonies aanwezig te zijn. De 'keuze' voor een sprongstrategie in plaats van dagelijks een stukje vliegen en onderweg foerageren zou een aanwijzing kunnen zijn dat het aantal voedselrijke rustgebieden onderweg beperkt is.

Jensen J-K., Olsen B. 2003. A comparison of two methods for collecting feather lice from dead birds. Atlantic Seabirds 5(3): 119-126

Two procedures for the collection of feather lice from birds are described - a 'dry' method and a 'wet' method. The dry method consists of placing the bird in a plastic bag with chloroform for 30 minutes after which the plumage is brushed and all dislodged lice collected. The wet method consists of thoroughly washing the dead bird in soapy water and straining the water to collect the lice. Eleven Little Auk Alle alle corpses were deloused using both methods. Three species of feather louse were recorded using both methods but the wet method consistently resulted in the recording of more lice than the dry method alone. The wet method is especially suitable for collecting lice from dead birds but is impractical for use on live birds.

EEN VERGELIJKING VAN TWEE METHODEN OM VEERLUIZEN VAN DODE VOGELS TE VERZAMELEN

In dit artikel worden twee methoden voor het verzamelen van veerluizen beschreven: een 'droge' methode en een 'natte' methode. De droge methode houdt in dat een dode vogel 30 minuten in een plastic zak met chloroform wordt gehouden, waarna het verenkleed wordt gekamd en alle luizen die hebben losgelaten, worden verzameld. De natte methode bestaat uit het grondig wassen van een dode vogel met water met zeep, waarna het water wordt gefilterd om de luizen te verzamelen. Elf dode Kleine Alken Alle alle werden met beide methoden van luizen ontdaan. Met beide methoden werden drie soorten luizen vastgesteld, maar de 'natte' methode resulteerde steevast in hogere aantallen luizen dan de 'droge' methode. De 'natte' methode is zeer geschikt om luizen van dode vogels te verzamelen, maar is niet praktisch bij levende vogels.

The international ornithological journal Ardea, issued by the Netherlands Ornithologists' Union since 1912, until recently had a rather popular short section called "Notes on seabirds", edited by Karel H. Voous (Nrs. 1-75, 1963-1988). This seemed to be a useful possibility to obtain an international audience for interesting seabird records that otherwise either would go lost, or were to be published in relatively obscure journals or cruise reports. The editorial board would like to re-introduce the concept for Atlantic Seabirds with "Notes on seabirds" numbered in order of appearance. These Notes should have a short title, no abstract, no summary, at most 1 Table or Figure, perhaps a photograph, and crisp text. The relevance of these notes is (for the moment) restricted to Atlantic regions, but notes with global relevance will be considered. These short notes should have five references at most and the contents could be interesting sightings (birds in areas they shouldn't be or in numbers they normally never are), aberrant plumages, wrecks and influxes, strange breeding records (too big clutches, foster parents), interesting/unusual dietary information, very interesting ringing recoveries or exceptional age of seabirds.

Bugoni L., da Silva Neves T., Corrado Adornes A., Olmos F. & Barquete V. 2003. Northern Giant Petrels Macronectes halli in Brazil. Atlantic Seabirds 5(3): 127-129

In Brazil, the Northern Giant Petrel Macronectes halli was known from only a single second-year specimen found dead at Ilha Comprida, southern São Paulo state (24°50'S, 47°45'W) on 27 September 1994 (coll. Zool. Mus. Univ. São Paulo #73726; Martuscelli et al. 1995). When the bird was fresh, the reddish bill tip was used for identification (biometrics: culmen 105, bill depth at base 46.3, bill width 35.2, tail 157, tarsus 105, wing 510mm). This note reports two additional records: a first-year female captured and kept by fishermen on the beach at Praia do Leste, Iguape (24°40'S, 47°24'W) before 15 October 1999 (sent to Santos Aquarium on 21 Oct 1999 where it died a few days later, now coll. Zool. Mus. Univ. São Paulo #75483) and another bird found alive on 3 October 2000 near Lambardão Lighthouse (33°13'S, 52°40'W) that died a few days later in a rehabilitation centre. The skin of this specimen has not been prepared, but photographs of the bird were made where it had been kept (Fig. 1). Both petrels could be identified by the reddish-brown bill tip. The first bird was a juvenile with typical blackish plumage (biometrics: culmen 86.8, bill height at base 44.6, bill width 32.3, tail 225, tarsus 84.0), the other individual had pale eyelids and a strong contrast between under- and upperparts. The Northern Giant Petrel has been fairly common in nearby Uruguayan waters in recent years, including seven birds ringed at Macquarie, Crozet and Kerguelen Islands (Olmos 2002). In southern Brazil, the Southern Giant Petrel M. giganteus is much more common and birds are recorded north up to Rio de Janeiro. During winter, giant petrels are frequently seen near the coast and Neves (2000) frequently recorded giant petrels during offshore seabird censuses (probably all giganteus). The specific identity of eight skins in the collection of the Federal University of Rio Grande remains to be determined, as these birds have lost their characteristic bill tip coloration.

Ward V.L. 2003. Lesser Crested Terns Sterna bengalensis on the South African Atlantic coast. Atlantic Seabirds 5(3): 129-130

Lesser Crested Terns Sterna bengalensis arabica from breeding populations in the Middle East migrate south along the eastern coast of Africa. Migrants to southern Africa are largely confined to the northeast of the region from Mozambique (mostly Dec-Apr) to Kwazulu-Natal, South Africa (mostly Jan-Mar; Ryan 1997; Parker 1999). Three records from the Eastern Cape are from February, March and May, respectively. Lesser Crested Terns have been recorded west of Cape Agulhas on five occasions. Four of these records were in March and in addition to these records, Fraser (1993) mentioned an unconfirmed March record from the early 1980s at Buffelsbaai (34°19'S 18°27'E) on the eastern shoreline of the Cape Peninsula. Because the records from the Atlantic Ocean coastline of South Africa are mostly from March, it is possible that these consist of birds that continued to move west along the coast after the bulk of the migration has ceased.